Leer elk kind lezen

Waarom moet een Alfabetcode-leerkracht zoveel zelf doen?



Waarom heb ik van Dwaalspoor dyslexie nog geen ‘kant-en-klare’ methode gemaakt? Een receptenboek met uitgewerkte lessen, oefenblaadjes, illustraties en wat gadgets die kinderen nu eenmaal leuk vinden?  Dan zouden er toch wel meer scholen op de kar springen?

De eerste verklaring waarom ik dat nog niet heb gedaan is praktisch. Tijdsgebrek, zo simpel is het. Op de UHasselt heb ik geen onderzoeksopdracht: ik geef taalonderwijs Nederlands, ik geef taalonderwijs Duits, dat is het. Dat betekent dat Alfabetcode-werk vrijetijdsbesteding is. En omdat ik zoveel les en studenten heb, heeft het zo’n tien jaar geduurd, om van de eerste Alfabetcode-ideeën een boek te maken met alles erin. Daarom ook verschijnt er de laatste tijd zo weinig nieuws op de website. Als ik tussen de lessen door mijn post beantwoord krijg (meestal van wanhopige ouders), en nog een paar lezingen kan plannen, ben ik allang tevreden.

Aanvankelijk vond ik die toestand frustrerend. Gaandeweg ben ik er het voordeel van gaan inzien. Ja, het ontbreken van een kant-en-klare methode is voor leerkrachten die er wat in zien een hoge drempel. Maar die drempel heeft ook zijn goede kant. Op dit ogenblik is vrijwel iedereen die met Alfabetcode begint, iemand die gesnapt heeft hoe het moet, en dat nog beter gaat snappen, als hij er echt mee aan de slag gaat. Zo gaat dat nu eenmaal: toen ik als docent Duits begon, wist ik best wel hoe je goede Duitse zinnen in elkaar zet, maar door studenten uit te leggen hoe je dat doet, begrijp ik nu veel beter hoe Duits werkt. Toen de TintelTuin-leerkrachten met Alfabetcode begonnen, begrepen ze hoe de methodiek in elkaar zat. Allemaal. Maar toen ze Fien de Slak maakten, hun verhalenboek in basiscode, snapten ze het beter. Ook allemaal.

Als er een kant-en-klaar Alfabetcode-methodeboek was, zouden er vast leerkrachten zijn die de Alfabetcode zouden volgen, zonder Dwaalspoor dyslexie te hebben gelezen, zonder echt te snappen waarom sommige dingen zo moeten en niet anders. Maar wat je niet snapt, kun je niet onderwijzen. In de handen van zulke leerkrachten  zou de Alfabetcode al gauw ‘ook maar een methode zijn.’ Aan zo’n situatie hebben we niets.

Momenteel zie ik het dus als een voordeel dat je Alfabetcode niet kunt inzetten zonder Dwaalspoor dyslexie gelezen en goed begrepen te hebben. Dat je er alleen mee aan de slag kunt als het boek je aan het denken heeft gezet en je daardoor op weg heeft geholpen een betere leerkracht te worden. Want Dwaalspoor dyslexie beschrijft niet alleen hoe elk kind vlot leert lezen, het beschrijft ook hoe elke onderwijzer (en zelfs elke ouder die wel eens een boek leest) effectief leesonderwijs kan geven. Dat laatste is iets wat elke onderwijzer zou moeten leren. Dan zouden er leerkrachten afstuderen die kunnen beoordelen of de nieuwe Veilig Leren Lezen nu écht beter is dan de oudere, om maar iets te zeggen. Dan zouden ze ook zien dat een methode met kant-en-klaar materiaal een veilige keuze voor de leerkracht lijkt, maar voor de kinderen vaak erg onveilig is.

Overigens: er is maar weinig ‘uitgewerkt lesmateriaal’ nodig om kinderen vlot en met plezier te leren lezen. Verhalen à la Fien de Slak bedenken is behalve een leerzame, ook een prettige uitdaging, en als u het liever ook een keer zakelijk houdt dan is De beuken een voorbeeld van wat u zoal kunt doen. En als het om codeerpatronen gaat: meer dan de kinderen de gelegenheid bieden een patroon een flink aantal keren goed te schrijven, in perfecte letters hulplijntjes niet vergeten!) hoeft u eigenlijk niet te doen. Bij wijze van voorbeeld hoe het kan – niet hoe het móet – een werkblad over CP14 indiaan. Dat beetje krijgt u heus wel gemaakt. En wat dingen uitwisselen met collega’s die ook wel eens iets maken, lukt ook wel: u zult er een hoop van opsteken.

Het is dus maar hoe u het ontbreken van kant-en-klare lesrecepten wilt zien: als een tekort van de Alfabetcode of als uw kans om een briljante Alfabetcode-onderwijzer te worden.

Nog geen commentaren

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

De Alfabetcode bij Van Gils en Gasten

Klik op de afbeelding om het gesprek te bekijken.

Nikslexie: de Alfabetcode-film

Klik op de afbeelding om de documentaire te bekijken.

Basiskoppelingen oefent u zo

Klanken herkennen? Letters schrijven? Basiskoppelingen maken? Klik op de afbeelding en kijk hoe dat gaat.

Vlotheid trainen gaat zo

Klik op de afbeelding om de tutorial te bekijken.

WordPress Appliance - Powered by TurnKey Linux