Leer elk kind lezen

Goed uitleggen: Pinker, McCartney en de Alfabetcode



sgt-pepperCognitief psycholoog Steven Pinker heeft een stijlboek geschreven: The Sense of Style. Pinker legt uit wat helder schrijven is en wat het met cognitieve psychologie te maken heeft. En kijk: een wezenlijk deel van die uitleg is pure steun voor de Alfabetcode.

Goede schrijvers frissen eerst bekende informatie op, en pas dan breien ze er nieuwe aan. Onbewust volgde zelfs Paul McCartney dat advies, toen hij voor de Beatles zijn songteksten schreef: So may I introduce to you, the act you’ve known for all these years:  Sergeant Pepper’s Lonely Hearts Club Band!  Zodra hij de aandacht van de luisteraars had en  ze eraan had herinnerd dat ze daar waren om aan iemand te worden voorgesteld, gebruikte hij het einde van de zin om de nieuwe informatie te verstrekken. McCartney dacht er niet aan de nieuwe informatie voorop te zetten: Sergeant Pepper’s Lonely Hearts Club Band, the act you’ve known for all these years, may I introduce them to you? Dat zou inderdaad een lullige tekst zijn geweest, en dankzij Pinker weten we waarom.

Steven-Pinker-by-David-Blank-20141

Steven Pinker

Volgens hem is dat goede oude cognitieve psychologie. Mensen leren nieuwe dingen door nieuwe informatie te integreren in een web van kennis dat in hun brein ligt opgeslagen. Daarom houden ze er niet van als een feit hen onverwacht in het gezicht wordt geslingerd; ze vinden het lastig als ze zo’n nieuw feit in hun kortetermijngeheugen moeten laten zweven en de relevante achtergrond waarin ze het kunnen inbedden pas later vinden.

Voor beginnende lezers zijn letters nieuwe feiten.  Als we kinderen een nieuwe  letter laten zien, als we die letter aanwijzen en er dan bijvoorbeeld /m/ bij zeggen, dan krijgen de kinderen eerst de nieuwigheid en later pas de achtergrond waarin ze die moeten inbedden. Dat is de foute aanpak, de onprettige, die kinderen nieuwigheden in het gezicht slingert waar ze een tijd lang niets mee kunnen beginnen.

Het kan ook anders. Als we de kinderen eraan herinneren dat /maan/ met de klank /m/ begint en ze vervolgens uitleggen hoe de letter eruitziet waarmee ze die /m/-klank schrijven, als we ze dus de letter m  leren lezen door ze de die letter te leren schrijven, dan frissen we eerst bekende informatie op en vervolgens breien we er nieuwe aan. Dat is de Alfabetcode-aanpak. En dat het de goede is, is dus goede oude cognitieve psychologie.

Is er één goede reden om het toch zoals Veilig leren lezen, Leessprong en alle anderen achterstevoren te blijven doen?

Nog geen commentaren

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

De Alfabetcode bij Van Gils en Gasten

Klik op de afbeelding om het gesprek te bekijken.

Nikslexie: de Alfabetcode-film

Klik op de afbeelding om de documentaire te bekijken.

Basiskoppelingen oefent u zo

Klanken herkennen? Letters schrijven? Basiskoppelingen maken? Klik op de afbeelding en kijk hoe dat gaat.

Vlotheid trainen gaat zo

Klik op de afbeelding om de tutorial te bekijken.

WordPress Appliance - Powered by TurnKey Linux