Leer elk kind lezen

Lijn 3 en Kim: nieuwe methodes en wetenschap



MalmbergPO_Lijn3_logoWe zijn weer een methode voor aanvankelijk lezen rijker: Lijn 3. Met de bus op reis door Leesstad, dat is het concept. Eén van de belangrijkste kenmerken, zeggen de makers, is dat de letter centraal staat. Want Lijn 3 wil vermijden dat kinderen woordbeelden inprenten.

Onderwijsadviseur Joop Stoeldraijer vergelijkt de beide methodes (die vergelijking kunt u hier downloaden) en wat u daar te zien krijgt is van een ongelooflijke subtiliteit. Maar even vaak is het grof.

De grote nieuwigheid aan de pas verschenen kim-versie van concurrent Veilig leren lezen was al dat niet de structureerwoorden maar de letters centraal staan. Maar bij Lijn 3 staan ze centraler. Echt waar. Op de wandplaten is bijvoorbeeld een duif in een open deurgat te zien en daaronder staat geen woord als deur of duif, neen er staat een letter d!

545940 wandkaarten.inddEn dat komt omdat in Lijn 3 de meest recente inzichten zijn verwerkt over wat wel en niet werkt in het leesonderwijs, reageert Femke van der Lecq van uitgeverij Malmberg op Stoeldraijers overzicht. Maar Charlotte de Clerck van Veilig leren lezen laat zich niet in een hoekje drummen: de kim-versie is ‘mede gebaseerd op uitkomsten van wetenschappelijk onderzoek en dus zeker evidence based.’

Nou, dames van Malmberg en Zwijsen, dan hebben wij van u dus een studie te goed die aantoont dat een letter op de wandplaat tot betere leesprestaties leidt én een studie die laat zien dat woorden op de wandplaten effectiever zijn.

In afwachting van uw antwoord iets over differentiatie in beide methodes. En over hoe ‘wetenschappelijk’ die gestalte krijgt.

Kim van Veilig leren lezen heeft drie aanpakken: maan voor kinderen met een normale leesontwikkeling, zon voor goede lezers en ster voor risicoleerlingen. Lijn 3 differentiatieOp Lijn 3 zijn er van meet af aan sterren voor iedereen: één voor risicolezers, twee voor gemiddelde lezers, drie voor goede lezers. Dat indelen in drie groepen heet bij allebei de methodes convergente differentiatie. Toch is het streefniveau voor zon- en driesterrenleerlingen respectievelijk AVI-E4 en AVI-M4 terwijl voor de andere kinderen AVI-E3 goed genoeg is.

Convergent betekent echter: samenkomend op hetzelfde punt. Dat weet elk woordenboek. Convergente differentiatie is dus: dezelfde hoge doelen voor iedereen, maar meer steun voor wie die nodig heeft, – dezelfde hindernissen, maar aangepaste ladders. Verschillende streefniveaus hanteren, zoals kim en de Lijn 3-chauffeur doen, is divergente differentiatie. Die convergent noemen omdat onderwijsexperten convergente differentiatie bepleiten, is schaamteloos en grof.

Nu de dames van Malmberg en Zwijsen zich toch een weg ploegen door het onderzoek waarop hun methodes gebaseerd zijn: als u een onderzoek vindt waaruit blijkt dat uw divergente differentiatiemodel toch convergent is, er dus toch toe leidt dat alle kinderen vlot leren lezen, dan zijn wij daar heel erg benieuwd naar. Want er is nogal wat onderzoek dat de andere kant op wijst: onderzoek van Carol Dweck, Daniel Willingham, John Hattie en Keith Stanovich bijvoorbeeld, over hoe belangrijk een vlotte start in het leesonderwijs is, en over hoe etiketten een vlotte start voor de voeten lopen.

Dat zijn de meest recente inzichten over wat wel en niet werkt in het leesonderwijs. En die inzichten zijn in Kim en Lijn 3 niet verwerkt.

De komst van Lijn 3 wekt de schijn dat Nederlandse schoolteams nu voor een moeilijke keuze staan: Veilig leren lezen, de kim-versie of Lijn 3. Wat moeten ze doen? De onderwijsadviseurs weten het ook niet. Volgens Joop Stoeldraijer ‘lijkt Lijn 3 op de vorige versie van Veilig leren lezen en daar was weinig mis mee.’ (Daar was eigenlijk heel veel mis mee, dachten wij.) En volgens de adviesorganisatie Marant loont het ‘de moeite om in het keuzeproces beide methoden zorgvuldig te bestuderen en te bespreken welke het beste past bij de uitgangspunten van het onderwijsproces en de kwaliteiten van de leerkracht.’ Het gaat er dus niet om welke methode beter is, het is in wezen een kwestie van smaak.

Als advies is het geen knip voor de neus waard, maar toch ben ik het er volkomen mee eens. Kiezen tussen Kim en Lijn 3 is als kiezen tussen  Coca Cola en Pepsi: dat is ook een kwestie van smaak. Maar u drinkt beter wat anders.

Lees ook: Veilig leren lezen?De nieuwe Veilig leren lezen: kim zaait verwarringHoe effectief zijn Lijn 3 en kim?

 

 

No Comments Yet

Leave a Reply

WordPress Appliance - Powered by TurnKey Linux