Leer elk kind lezen

Ik ben geen goede lezer



Jelle Jolles: Wie zich geen competente lezer vindt, lees minder.

Jelle Jolles: Een negatief beeld van de eigen leesvaardigheid kan leiden tot minder frequent lezen en slechtere leesprestaties.

‘Een leerling die een positief gevoel heeft over de eigen leescompetenties zal eerder een boek pakken en zich daardoor ook ontwikkelen tot een betere lezer. Een negatieve competentiebeleving op het gebied van lezen is zorgwekkend: op deze manier wordt een negatieve spiraal in gang gezet, waarbij leerlingen steeds minder lezen en zich daardoor minder snel zullen ontwikkelen tot goede lezers.’ Dat zegt de Nederlandse neuropsycholoog Jelle Jolles op zijn blog, nadat hij in een Didaktiefartikel dezelfde stelling omstandiger uit de doeken had gedaan.

Helaas valt het met die competentiebeleving flink tegen. Op de Nederlandse gymnasia vindt zowat 60 procent van de leerlingen zichzelf een goede lezer. Dus: 40 procent vindt zichzelf dus niet goed in lezen. En dat is veel want het gaat om 40 procent van de zogenaamde sterkste leerlingen. Op alle andere schooltypes beschouwt slechts een kwart tot een derde zichzelf als een goede lezer.

Een verklaring voor die cijfers geeft Jolles niet.

Jacques Vriens: Wat leesplézier betreft, hangen we onderaan! Dat is ook niet zo gek als je weet dat jaarlijks 40.000 (!) kinderen de basisschool verlaten met een leesachterstand van minstens 2 jaar.

Jacques Vriens: Wat leesplézier betreft, hangen we onderaan! Dat is ook niet zo gek als je weet dat jaarlijks 40.000 (!) kinderen de basisschool verlaten met een leesachterstand van minstens 2 jaar.

De trieste waarheid is dat een groot deel van die jongeren die zichzelf geen goede lezer vinden waarschijnlijk gelijk heeft. In een opiniestuk dat auteur Jacques Vriens naar aanleiding van Jolles’ artikel voor de Volkskrant schreef, is te lezen dat jaarlijks 40.000 kinderen de basisschool verlaten met een leesachterstand van minstens twee jaar. (Bij de schatting in Dwaalspoor dyslexie kwamen we een paar duizend hoger uit. Hoe het ook zij, Vriens heeft gelijk als hij na het getal een uitroepteken zet. Veertigduizend is veel te veel, vooral omdat het er nul zouden kunnen zijn.)

Al die kinderen hebben het etiket van zwakke lezer gekregen en zijn daar alleen maar nóg zwakkere lezers van geworden. Van John Hattie wisten we al dat het zo werkt. Van Jolles leren we nu dat dit perverse effect doorwerkt wanneer jongeren zichzelf het etiket opplakken.

Verder speelt mee dat, zoals Vriens betoogt, leerkrachten er maar niet in slagen lezen cool te maken bij jongeren. Daarom vinden jongeren het niet eens erg om een zwakke lezer te zijn. En zo hebben we er nog een vicieuze cirkel bij.

De oplossing? Vier keer per week een half uur vrij lezen in de klas, zoals Vriens voorstelt? Dat klinkt mooi, maar heeft weinig effect. Praten over boeken en verhalen, wat Vriens ook voorstelt,  is al veel beter. Maar in de eerste plaats: ervoor zorgen dat wie zichzelf geen goede lezer wil vinden geen been heeft om op te staan. Of, in drie woorden, iedereen leren lezen!

WordPress Appliance - Powered by TurnKey Linux