Leer elk kind lezen

Een beschrijvende definitie voor dyslexie?



De vluchtpogingen van zwarte slaven waren volgens Samuel Cartwright kenmerken van een psychische aandoening: drapetomanie.

De vluchtpogingen van zwarte slaven waren volgens Samuel Cartwright kenmerken van een psychische aandoening: drapetomanie.

Dyslectici zijn zwakke lezers. Strikt genomen is dat alles wat de term betekent. Dyslexie is dus hooguit een beschrijvende, en geen diagnostische term.

Daar lijken ze het bij de Stichting Dyslexie Nederland (klik hier) mee eens. ‘Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het vlot toepassen van het lezen en/of spellen op woordniveau.’ Dat is een beschrijvende definitie, zeggen ze, en geen verklarende. En net om die reden is het de definitie die in Nederland en Vlaanderen het vaakst wordt geciteerd.

Maar dat klopt niet. Een beschrijvende definitie heeft de vorm: kinderen wier leesprestaties die en die kenmerken hebben noemen we dyslectisch. Punt. Een beschrijvende definitie suggereert niet dat er achter dat moeizame lezen een stoornis zit. Wie dat wel zegt, doet meer dan beschrijven: hij geeft aan waar de verklaring voor het probleem zoeken is, en dat is een interpretatie.

De Stichting Dyslexie Nederland maakt dus eigenlijk dezelfde fout als de Amerikaanse arts Samuel Cartwright. Die beschreef de hardnekkige pogingen van negerslaven om naar de vrijheid te vluchten als kenmerken van een psychische aandoening: drapetomanie.

Tegenwoordig is het begrip drapetomanie wat de term dyslexie eigenlijk ook hoort te zijn: een gênante voetnoot in de geschiedenis van de psychologie. Want wat deze slaven nodig hadden was geen behandeling voor drapetomanie (Cartwright schreef zweepslagen voor), maar vrijheid en respect. Wat moeizame lezers nodig hebben is geen behandeling voor dyslexie, maar respect en goed onderwijs.

WordPress Appliance - Powered by TurnKey Linux