Leer elk kind lezen

Definitieproblemen



Le Malade Imaginaire by Moliere; Felix Lorioux (Illustrator)

In een van Molières bekendste komedies verklaren een paar geneesheren het effect van opium in een gewichtig potjeslatijn door te wijzen op de dormitieve eigenschappen ervan. Dat is al meer dan driehonderd jaar een goede grap. Maar kijk, de manier waarop meestal met de term dyslexie wordt omgesprongen is precies dezelfde.

Dyslectici zijn zwakke lezers. Strikt genomen is dat alles wat de term betekent. Dyslexie is dus hooguit een beschrijvende, en geen diagnostische term.

Toch wordt de term dyslexie meestal gebruikt alsof hij verwijst naar een duidelijk omschreven, ondubbelzinnig vast te stellen stoornis met een bekende, aanwijsbare oorzaak. Het probleem is echter: het bestaan van die stoornis is nooit aangetoond. Ondanks decennia van wetenschappelijk onderzoek is er geen enkele test die het mogelijk maakt een doordeweekse zwakke lezer te onderscheiden van iemand die slecht leest ‘vanwege dyslexie’.  Hoe dyslexie zou kunnen worden ‘vastgesteld’, weet dus eigenlijk niemand.

Ook wordt beweerd dat leesproblemen bij dyslectici worden veroorzaakt door een specifiek defect in het brein. Opmerkelijk is dan wel dat specialisten vrijwel al hun dyslexieverklaringen uitschrijven zonder eerst een hersenonderzoek te laten uitvoeren. Overigens heeft wetenschappelijk onderzoek de laatste jaren heel wat materiaal gevonden dat de hypothese van het specifieke breindefect tegenspreekt, en helemaal niets dat ze ondersteunt.

Toch blijft het begrip dyslexie een hardnekkig bestaan leiden. Maar dat moet te maken hebben met andere dingen dan de wetenschappelijke deugdelijkheid ervan.

Meer over feiten en fabels in verband met dyslexie vindt u in het adviesrapport van de EU High Level Group over laaggeletterdheid (klik hier en kijk vooral op de bladzijden 30 en 45 waar een change of mindset on dyslexia wordt bepleit), ook op de voortreffelijke website dyslexics.org.uk, in de beschouwingen van Hugo Kerr over de problemen met de definitie van dyslexie en in het artikel van Susan Godsland in Special Educational Needs.

All dyslexia diagnoses are presently based purely on professional judgement (opinion) or intuition (guesswork). – Susan Godsland

Much thinking about dyslexia is almost wilfully sloppy and sloppy science never did anyone any good. – Hugo Kerr

 

WordPress Appliance - Powered by TurnKey Linux