Leer elk kind lezen

Klanken herkennen



klanken herkennenNederlands heeft een alfabetisch schriftsysteem. De tekens in dat systeem – letters en lettercombinaties – staan voor de klanken van de gesproken taal. Ze staan niet voor betekenissen, ze staan ook niet voor lettergrepen of andere klankeenheden.

Als we kinderen willen leren hoe het schrift werkt, moeten we ze dus bewust klanken (fonemen) leren onderscheiden. Dat is een volstrekt onnatuurlijke bezigheid, en net daarom moet ze worden aangeleerd. Foneembewustzijn komt niet vanzelf. Maar met een goede instructie en training leert elk kind het.

Concreet komt het hierop neer: Welke klanken hoor je in /kat/? En het antwoord is /k/-/a/-/t/. Hoe simpel dat ook lijkt, het gaat voortdurend mis.

De meeste methodes vragen: Wat rijmt er op kat? Verwarrend, want zo komen kinderen in de verleiding de laatste twee klanken als een geheel te beschouwen. Volgens sommige handleidingen moet u vragen: Hoeveel letters hoor je in kat? Ook al verwarrend, want letters hoor je helemaal niet. Overigens: hoeveel letters zou een kind moeten horen in boek?

En welke antwoorden mag u goed rekenen? /kaa-aa-tee/ beslist niet, dat zijn letternamen. Maar /ke-a-te/, met telkens een stomme /e/ aan de medeklinker? Dat wordt meestal grootmoedig aanvaard, hoewel ‘kat’ met een stomme /e/ achteraan niet ‘kat’ is, maar ‘katte(n)’. Kinderen die door dit soort onschuldig lijkende foutjes in de war raken, leren hooguit ongeveer hoe het zit met letters en klanken, en schrijven later ‘gebeurde’ als gbeurd.

WordPress Appliance - Powered by TurnKey Linux